Signalering Onjuist Spatiegebruik verzamelt samengestelde woorden die niet aaneen worden
geschreven, maar waarbij dat wel het geval zou moeten zijn. Het commentaar bij de zin over minister
Leers: 'Maar als je niet tegen stemmen kunt, is het dan wel slim om de politiek in te gaan? Want in onze
democratie wordt nogal wat afgestemd. Dat je niet zo goed tegen tegenstemmen kunt, dat kan ik me wel
weer voorstellen. En dat je soms beter niet kunt tegenstemmen trouwens ook.'
Op de site staat wat nu precies de taalregels zijn voor samengestelde woorden en spaties.
Samengevat: 'Er zijn best wat situaties waarbij je in lange samengestelde woorden een koppelteken mag of
moet gebruiken. Maar gebruik in samengestelde woorden nooit een spatie!'
Vele voorbeelden maken duidelijk dat het nog niet meevalt om te herkennen wat samengestelde woorden
zijn en wat niet. Mocht u ook onjuist spatiegebruik signaleren, dan kunt u dat hier melden.
22 oktober 2010
Maak het moeilijk leesbaar, dat bevordert leren
Moeilijk leesbare lettertypen zorgen ervoor dat de inhoud van een tekst beter te onthouden is. Dat blijkt uit onderzoek
aan de Princeton Universiteit. Arial en Verdana zijn populaire lettertypen. Maar misschien is een andere, niet schreefloze
letter een beter idee, zoals Comic Sans MS en Bodoni MT.
Als iets moeilijk lijkt, in dit geval lezen maar het geldt ook voor horen, zijn mensen meer geneigd na te denken. Dat zegt
professor Daniel Oppenheimer. Eén van de onderzoeken bestond eruit dat personen anderhalve minuut de tijd kregen
om informatie in zich op te nemen over zeven eigenschappen van drie soorten buitenaardse wezens. De teksten
waren in verschillende lettertypes, kleuren en groottes. De proefpersonen bleken meer eigenschappen te kunnen
opnoemen bij de slechter leesbare lijstjes. Tests met groepen studenten gaven dezelfde uitkomst.
De reden is dat als het slecht leesbaar is, mensen meer moeite doen om het wel te kunnen lezen. Daardoor denken
ze beter na. Moeten we dan toe naar slecht leesbare leerboeken in het onderwijs? Volgens Oppenheimer is het niet
de bedoeling de boeken zo slecht leesbaar worden dat mensen de moed opgeven. Maar kleine veranderingen is misschien
wel een goed idee. Hij pleit dan ook voor nader onderzoek.
Lees meer
11 oktober 2010, Nieuwsbrief Taalpost
Gebarentaal op de radio
De Nijmeegse gebarentaalonderzoeker dr. Onno Crasborn was vorige week te gast in het radioprogramma Hoe?Zo! over
wetenschap. In een interview vertelt Crasborn over zijn fascinatie voor die taal en over de positie van doven en gebarentaal
in de moderne samenleving. Ook vertelt Crasborn over de website die hij heeft gebouwd, waarop onder andere verhalen en
gesprekken in gebarentaal te zien zijn.
30 augustus 2010, uit NRC Handelsblad
Taalkundige: spelling gaat na basisschool mis
Leerlingen in de hoogste groep van de basisschool kunnen nog behoorlijk goed werkwoorden spellen. Na de basisschool
gaat het echter in rap tempo bergafwaarts. Taalkundige Jannemieke van de Gein deed onderzoek naar spelling in eindexamen-
teksten van havisten en vwo’ers. Ze ontdekte dat het met spelling misgaat op de middelbare school. In een artikel in het
septembernummer van Onze Taal schrijft Van de Gein dat het ministerie te lage eisen stelt.
Lees verder
20 april 2010
Zoeken en vinden, weten en vragen
(Gehoord op Radio 1)
- Google is geen zoekmachine, maar een vindmachine.
- We doen niet aan wetenschap, maar aan vragenschap.
16 april 2010
20.000 om 7.000 woorden per dag
(Uit: Mind Magazine, november 2009)
Als een vrouw met iemand praat, worden er hormonen in haar hersenen gemaakt die haar een goed gevoel geven. Niet
verwonderlijk dus dat een vrouw gemiddeld twintigduizend woorden per dag gebruikt. Een man gebruikt er slechts zevenduizend.
15 maart 2010
Binnen een minuut een vacaturetekst
Iedere werkgever wil werknemers die actief, resultaatgericht en flexibel zijn. Toch? Daarom horen deze termen niet in een
personeelsadvertentie, ze voegen niets toe. Ze zijn zelfs zo vaag en weinig zeggend, dat ze daardoor weer voor elke
vacature geschikt zijn. Uit onderzoek van vaagtaal.nl blijken het de drie meest gebruikte vage termen in
personeelsadvertenties te zijn. ‘Personeelsadvertenties zijn nauwelijks van elkaar te onderscheiden: ze staan vol lege
begrippen, clichés en standaardzinnen’, concludeert vaagtaal na een onderzoek naar ruim 40.000 personeelsadvertenties
voor hoger opgeleid personeel. Om dit te verduidelijken maakte vaagtaal De Vacaturekraker. Dan kost het nog geen minuut
om een op het eerste oog niet van echt te onderscheiden personeelsadvertentie samen te stellen.
Wat is vaagtaal? Het staat voor onduidelijke taal. Het is besmettelijk en wordt door lezen en luisteren overgedragen.
Er zijn maar liefst negen vaagtaalbesmettingshaarden met negentien symptomen. Die symptomen lopen uiteen van
modewoorden tot omslachtige formuleringen en van de kunst om van eenvoudige mededelingen indrukwekkende
volzinnen te maken tot passivitis. Passivitis is te herkennen aan veelvuldig gebruik van het woord worden. Bestrijden
dus, vage taal. Vaagtaal pleit voor duidelijke taal zonder vaag jargon en onbegrijpelijke vaktaal. Met andere woorden:
gebruik normaal Nederlands.
Hoe schrijf je wel een goede personeelsadvertentie? 1. 1 zorg voor een perfecte functienaam
2. 2 zorg dat de advertentie past bij het medium en de doelgroep
3. 3 zorg voor een duidelijke en logische opbouw
4. 4 geef informatie, of zwijg
5. 5 schrijf in de actieve vorm
6. 6 gebruik concrete taal
7. 7 gebruik eenvoudige en duidelijke taal
8. 8 gebruik correcte taal
9. 9 prikkel de lezer en daag uit
1 .10 creatief of ludiek: het mag wel, maar het hoeft niet
Belangrijkste aanbeveling: bepaal nauwkeurig wat de doelgroep is en schrijf daar een gerichte tekst voor.
Hier voorbeelden bij de tien regels.
Als sollicitant schrijf je natuurlijk in heldere taal een sollicitatiebrief. En stel, je krijgt een uitnodiging voor een gesprek,
dan zijn hier een paar sites met wellicht nuttige informatie:
Intermediair
Monsterboard
Muticraft Uitzendbureau
Randstad Uitzendbureau
UWV
WERKbedrijf
Succes, met schrijven en solliciteren!
2 maart 2010
Schrijven voor luisteraars
Probeer maar eens een goed leesbaar verhaal te maken van een interview. Ik doe het regelmatig en ik maak zelden mee dat
ik iemands uitspraken letterlijk over kan nemen. Mensen beginnen een zin, maken die niet af en beginnen een andere.
Ze praten vaak zonder dat je punten of komma’s hoort. Het zijn meestal incomplete zinnen met veel gebruik van verbindende
woorden als ‘en daarna - en toen - en ook - en dus’.
Spreken en luisteren gaan prima samen. Maar schrijven en luisteren? Schrijvers schrijven voor lezers en veranderen
daarom de spreektaal. Maar wat als je schrijft voor luisteraars, zoals bij een radionieuwsbericht? Nieuwslezers lezen voor
uit eigen of andermans schrijfwerk. En elke schrijver leert al in de eerste les: schrijf zo dat een luisteraar het in één keer
begrijpt, gebruik korte zinnen en eenvoudige woorden.
Renee Postma schrijft in haar blog in De Nieuwe Reporter: ‘Je krijgt dan een hele rare leestekst. Brokjes van zinnen worden aan
elkaar gebreid, met simpele verbindingswoorden, tot een lange woordenstroom. Vreemd om te lezen, maar perfect duidelijk
zodra zo’n tekst wordt uitgesproken en gehoord.’
Ze toont aan hoe het werkt en ze concludeert: met één element per tekstbrok kan de voorlezer het prima voorlezen en het
is ook nog eens uitstekend te begrijpen voor luisteraars.
Lees meer
18 februari 2010
Laagvliegen
Een paar weken geleden kreeg ik het aardige verzoek van Kirsten Daamen iets te schrijven voor haar website.
Kirsten geeft mij niet alleen paardrijles, zij leert mij ook van alles over de taal en de aard van paarden. Haar
vakkennis en kijk op paarden zijn een bron van inspiratie.
De tekst schreef ik dan ook met veel plezier.
24 september 2009
Niets moeilijker dan mensen wakker maken die net doen alsof ze slapen (naar Desmond Tutu).
23 april 2009
Martin Bril schrijft niet meer
Martin Bril is overleden, gisteravond hoorde ik het bij Pauw en Witteman. Zijn stukjes miste ik al. Maandag en dinsdag
was hij er niet. Had ik iets gemist? Dat hij op vakantie was of anderszins tijdelijk afwezig? Dat was vorig jaar ook een
tijdje het geval. Daarna schreef hij om en om met Ronald Giphart. Dat betekende de helft van Martin minder. Giphart
schrijft ook mooi, daar niet van, maar Martin spreekt me meer aan.
Boosheid is de laatste column die ik van hem las. Arme paardenbloem. Geel en uitbundig in een hoekje naast een
lantaarnpaal bij een oversteekplaats. Niet het meest handige plekje om al dat zonnigs ten toon te spreiden. Paardenbloemen
doen dat gewoon. Tot een boze meneer met de punt van zijn paraplu, hop, de plant uit dat
kleine stukje aarde wipte.
Een paardenbloem weet van overleven. Onder de buitenkraan bij mijn achterdeur staat er ook één, groot en slordig.
Tot ik het oude en botte aardappelmes maar weer eens ter hand neem en daar een eind aan maak.
Een snelle beweging, en hup, weg. Het is niet van harte, dat met dat mes. Liever verwijder ik de plant met wortel en al.
Dan zou ik hem op het gras leggen en er door een volgende maaibeurt stukjes voedsel voor het gras van laten maken. Toch
een mooie gedachte. Maar dat gaat niet. De wortels zitten klem tussen een trottoirtegel en de muur. En het kan even duren na
een actie met het mes, maar de bloem laat zich niet klein krijgen. Letterlijk.
Ben benieuwd naar de paardenbloem bij die lantaarnpaal - ik kom het niet te weten. Martin Bril schrijft niet meer.
