Gepubliceerd in Kijk op het Noorden, 2009
Fascinatie voor vuur, daar begon het allemaal mee voor Hans Nieuwelink. Vuur kunnen we nooit bedwingen, we kunnen wel proberen het te controleren. Machtig mooi, vindt hij dat. De vuurplaats is de ziel van de woning: een brandende houtkachel op een koude dag; dat geeft sfeer, warmte en geborgenheid.
 WarmteWereld, Hijken
In Hijken is in een prachtig gerenoveerde Drentse boerderij de sfeervolle showroom van Warmte Wereld ingericht. Er staan tientallen houtkachels; kachels waar Hans Nieuwelink en zijn vrouw Joke Zondervan achter staan. Joke Zondervan: ‘Als we op beurzen in het buitenland nieuwe kachels uitzoeken, staat voor ons de techniek voorop. Daarna kijken we naar het design.’ Het rendement is een belangrijk punt van aandacht. Vrijwel elke kachel die hier in Hijken staat, heeft een rendement van tachtig procent of meer.
 Altijd vernieuwendÉén van hun favoriete kachelmerken komt van de Nederlander Henk Sikken, een technicus die al jaren in Zwitserland woont en werkt. Zijn jarenlange ervaring gebruikt hij om kachels te ontwikkelen die qua techniek
en qua vorm uniek zijn. Samen met zijn zus – en daardoor heet het bedrijf Sikken+Sikken - heeft hij een kleine organisatie gebouwd om de kachels op de markt te
kunnen brengen.
‘De kachels hebben een strakke vormgeving en zijn altijd vernieuwend’, omschrijft Hans Nieuwelink. ‘Sikken werkt
met natuurlijke materialen en een sublieme verbrandingstechniek. Hij heeft altijd aparte dingen, zoals een ruit die naar beneden opengaat in plaats van naar boven. Je kunt ervoor kiezen de ruit open te laten en gezellig met een glaasje wijn of een mok warme chocola
te genieten van de sfeer van een knetterend haardvuur.’
Nieuwelink loopt naar een verrassend nieuw model van Sikken.
Het lijkt op een breed uitgevallen radiator, maar het is een echte houtkachel. De stalen ribben om de vuurkamer heen maken dat er een groot oppervlak is om de warmte af te geven.
Een andere favoriet is de serie van Tonwerk, ook een Zwitsers bedrijf. Een designbureau ontwikkelde een tegelkachel van vuurbeton met een vloeroppervlak van een kwart vierkante meter. Boven de verbrandingskamer zit een labyrint waardoor rookgassen vertraagd naar het rookkanaal gaan, zodat de warmte kan worden afgegeven aan de mantel. Er kan zes kilo hout tegelijk in, heeft een rendement van meer dan tachtig procent. Twee keer per dag stoken is genoeg.
Gietijzer
Sommige ‘oude’ modellen blijven aantrekkelijk, zoals de gietijzeren kachels van Morsø. Ze hebben nog het uiterlijk van tientallen jaren geleden met het kenmerkende eekhoorntje aan de zijkant. Wel is de techniek verbeterd; ze voldoen nu aan de hoogste kwaliteitsnormen. De kachels zijn leverbaar in diverse groottes.
Landen als Zwitserland, Duitsland, Oostenrijk en de Scandinavische landen zijn veel verder in de ontwikkeling van kachels dan Nederland. ‘Logisch’, vindt Nieuwelink. ‘Nederland ontdekte in de jaren zestig van de vorige eeuw het gas en gooide toen alles weg wat met houtkachels te maken had. Dat hadden de landen om ons heen niet.’
Veiligheid
‘Veiligheid gaat voor alles. Het rookkanaal moet zodanig goed zijn, dat de veiligheid is gewaarborgd. Het eerste waar we met een klant over praten als we het hebben over de plek voor de kachel, is de schoorsteen. Het rookkanaal moet tip top voor elkaar zijn.’
Samen met een vaste monteur plaatst Hans Nieuwelink de loodzware kachels in huizen en maakt hij de rookkanalen in orde. ‘We zitten vaak in bestaande bouw. Bekende aannemers vragen ons regelmatig voor renovatieprojecten in monumentale panden. Daar komt het echt op vakkennis aan.’
‘Ook architecten verwijzen klanten naar ons door’, vult Joke Zondervan aan. ‘Zij weten dat wij mooie dingen maken die passen bij de stijl van woning die zij ontwerpen. Zo hebben wij laatst voor een nieuw appartementencomplex in Assen met elke koper een aparte haard uitgezocht. Dat ging daarbij wel om een gashaard, dat kon daar niet anders.’ Gashaarden kan Warmte Wereld ook leveren en inbouwen.
 De vuurplaats is de ziel van de woning
Schoorsteenmantel
‘Een inbouwhaard is het vervolg op de schoorsteenmantel van vroeger’, legt Joke Zondervan uit en wijst op de tentoongestelde modellen in de showroom. ‘De houtkachel vormt de basis met daaromheen een bepaalde vorm. Soms vinden mensen het lastig zich voor te stellen hoe het eruit komt te zien in hun huis. Hans raadt dan aan van karton of van piepschuim iets van hetzelfde formaat te maken. Als een klant een kachel wil, maar niet kan overzien welk model het beste past, hebben wij genoeg ervaring om een advies te geven. Ter plekke bekijken we dan naar welk model de voorkeur uitgaat. Datzelfde geldt voor de ombouw. Is de keus eenmaal gemaakt, dan gaan we met een vaste ploeg aan het werk. Ook onze stukadoor is een echte vakman. Hij weet precies hoe om te gaan met de warmteafgifte en hij kan die finishing touch maken die voor de klant passend is.’
Wie eenmaal een houtkachel heeft gehad, wil vaak niet anders meer. ‘Laatst was er een klant die al behoorlijk op leeftijd was en zei dat hij bang was dat het hem allemaal wat te veel zou worden. Hij bekeek de gaskachels en besloot: dat is mijn ding niet. En kocht toch weer een houtkachel. Hij maakt het zich nu gemakkelijker door niet meer zelf het hout te zagen, te kloven en te stapelen. Hij laat hout nu gezaagd en gekloofd komen. Of mensen stappen over op geperste houtvezelblokken en leggen die in pakjes van tien kilo in de schuur.’
Onafhankelijk
Het aantal houtkachels stijgt. Komt er daardoor een tekort aan hout? Hans Nieuwelink maakt zich daar geen zorgen over: ‘Drie à vier jaar geleden is berekend dat Nederland een kwart van het beschikbare hout in de kachel verstookt. Er is dus nog driekwart over.’
De duurder wordende energie of de angst dat dat in de toekomst gaat gebeuren, is een reden om meer houtkachels te kopen. Nieuwelink geeft nog een reden aan: een houtkachel maakt je onafhankelijk. Je kunt er ook op koken en daardoor kun je dus eten bereiden, ook als de elektriciteit is uitgevallen. Zelf hebben ze in hun voorhuis ook een kachel staan waarop dat kan. De grootte van de kachel maakt daarbij niet uit.
 Hans Nieuwelink
Elke kachel heeft zijn eigen stookgedrag. ‘Goed stoken is belangrijk. Ik instrueer de mensen daar ook over. Altijd. Als de kachel is geïnstalleerd, stoken wij die meteen voor de eerste keer. Ik neem daarvoor zelf hout mee. Uiteindelijk is niets zo mooi als samen met de klant op de knietjes voor de kachel zitten om het eerste vuur aan te maken. En dan zie je en merk je dat het om het gevoel gaat.’
Joke Zondervan voegt eraan toe: ‘Een brandende houtkachel brengt sfeer, geborgenheid en gezelligheid in huis.’
Opdracht? Offerte? Informatie?
Mail naar info@schrijfopdrachten.nl
| 
